Het interactiemodel in de praktijk

Het interactiemodel in de praktijk

het Model in de praktijk
Het model is een hulpmiddel voor het verbeteren van samenwerkingsrelaties. Daarbij zijn er drie stappen.

1. Stap 1: bestaat uit het herkennen van het juiste interactieniveau (bij de ander, maar evengoed bij jezelf).
2. Stap 2: is het vinden van verbinding met de ander: het plaatsen van een opmerking op hetzelfde niveau als je gesprekspartner. Dit wordt ook wel het ‘benoemen’ genoemd.
3. Stap 3: houdt in dat er gezamenlijk wordt besloten om al dan niet over het benoemde punt verder te praten.

Conflicten en misverstanden ontstaan vaak doordat twee gesprekspartners niet op elkaar zijn aangesloten. Dit is meestal op de niveaus interactie en emotie, het gaat dan over de betrekking die beiden met elkaar hebben. Een voorbeeld. Stel dat iemand zegt: ‘We hadden afgesproken dat de vergadering om 12.00 uur zou beginnen! Je bent tien minuten te laat!’ Wat doe je dan?

• Stap 1: je zou bovenstaande opmerking kunnen opvatten als een opmerking op procedureniveau. Maar feitelijk heeft het te laat komen als gevolg dat iemand zich ergert aan je gedrag (het is ‘een niveau gezakt’). Het gaat hier dus om het interactieniveau.
• Stap 2: een dergelijke opmerking moet daarom worden beantwoord met een opmerking op interactieniveau: ‘Ik merk dat je ervan baalt dat ik te laat ben.’ Daarmee geef je de ander de mogelijkheid om het probleem te bespreken, zodat de vergadering daarna zonder storing kan doorgaan. Het is goed om te beseffen dat je dit niet doet omdat je de ander gelijk geeft (wellicht word je zelf helemaal niet boos als iemand tien minuten te laat komt), maar om de lucht te klaren voor een goede vergadering. Daar ben je zelf immers ook bij gebaat.
• Stap 3: vaak merk je dat na stap 2 de kous al af is. Soms is het goed om door te praten. Als je daarover twijfelt, kun je bijvoorbeeld vragen of de ander het er nog over wil hebben.

Besteed je geen aandacht aan de ‘onderstroomboodschap’ van je gesprekspartner, dan sta je het toe dat de storing steeds verder ‘naar beneden zakt’. Alle bovenliggende niveaus komen daardoor in het gedrang. Bij een volgende bespreking zal de houding van je gesprekspartner al afhoudend zijn, wat de effectiviteit van jouw communicatie naar beneden haalt en het resultaat van de vergadering laat afnemen. Met andere woorden: de inhoud lijdt eronder.

In de praktijk blijkt dat zowel het herkennen als het benoemen van het interactieniveau (relatieniveau) voor veel mensen lastig is. Dit komt meestal doordat mensen het gevoel bij de ander ontkennen. ‘Ik word ook niet boos als iemand tien minuten te laat komt, dus waarom hij wel? Hij stelt zich aan.’ En doordat mensen onder tijdsdruk zichzelf niet de mogelijkheid gunnen om goed te luisteren: ‘De deadline nadert en we hebben geen tijd voor gerommel.’

Veel mensen hebben de behoefte om te focussen op de inhoud. Logisch, want daar gaat het uiteindelijk om. De onderliggende niveaus zijn er om het gesprek op de inhoud te dienen, te faciliteren. Ze zijn de randvoorwaarden voor een constructief gesprek. Vergeten om aandacht te besteden aan de onderliggende niveaus is te vergelijken met een auto die geen onderhoudsbeurten krijgt. In het begin merk je er nog niet zoveel van, maar vroeger of later krijg je problemen die groter zijn dan wanneer je eerder had ingegrepen. Het procedureniveau is voor veel mensen herkenbaar.

Op interactieniveau wordt het lastiger, omdat het interactieniveau (net als het gevoelsniveau) ‘in de buik’ zit, terwijl het inhoudsniveau en het procedureniveau ‘in het hoofd’ zitten. Toch speelt het interactieniveau in een zakelijke omgeving een grote rol. Respect en vertrouwen zijn immers essentieel voor professionele werkrelaties. Het onderscheid tussen interactieniveau en gevoelsniveau is ten slotte dat het gevoelsniveau alleen iets zegt over het individu en dat het interactieniveau laat zien wat er zich tussen verschillende personen afspeelt. Er kunnen zich op gevoelsniveau problemen voordoen die de samenwerking met anderen bemoeilijken. Voor een goede samenwerking is het dus van belang ook dat te benoemen (zonder het te hoeven oplossen).

Het model geeft op een eenvoudige manier inzicht in hoe conflicten en irritaties kunnen ontstaan en waar mogelijkheden liggen om de samenwerking en communicatie te verbeteren.

Beoordeling
0 0

Er zijn momenteel geen reacties.

om als eerste een reactie achter te laten.

1. Geef aan op welk niveau dit plaatsvindt: Ik ben erg teleurgesteld dat je je afspraak niet bent nagekomen.
2. Geef aan op welk niveau dit plaatsvindt: Je beschouwt mij dus als de grote boeman. Klopt dat?
3. Geef aan op welk niveau dit plaatsvindt: Ik wil daar graag straks op ingaan.
4. Geef aan op welk niveau dit plaatsvindt: Je vindt mijn voorstel niet werkbaar?
Extra materialen
Doe mee aan deze cursus om toegang te krijgen tot bronnen